Bakım

Uzun süre kullanılmayan aracı yola çıkarmadan önce neler kontrol edilmeli?

Haftalarca park yerinde bekleyen bir araçta akü boşalır, lastikler hava kaybeder ve fren diskleri paslanır. Aracı yeniden kullanmaya başlamadan önce neye hangi sırayla bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.

· 6 dk okuma

Uzun süre kullanılmayan araç park yerinde hareketsiz dursa bile akü, lastikler, frenler ve depodaki yakıt bu süre boyunca yavaş yavaş değişir.

Askerlik, yurt dışında geçen birkaç ay, uzun bir iş seyahati ya da yazlıkta bırakılan ikinci bir araç bu durumun en sık sebepleridir. Üç dört haftalık bir bekleme çoğu zaman yalnızca aküyü etkiler. Birkaç ayı bulan beklemede ise lastikler, frenler, yakıt ve kabin havası da kontrol gerektirir. Aşağıdaki liste, motoru çalıştırmadan önce yapılacak kontrollerden ilk kısa sürüşe kadar sırayla ilerler. Yolculuk sabahı yapılacak hızlı kontrolü ise uzun yol öncesi on dakikalık listede ayrıca ele aldık.

Araç haftalarca beklediğinde neler değişir?

Motor kapalıyken araçta çalışmayı sürdüren bazı sistemler vardır. Alarm, anahtarsız giriş alıcısı ve kontrol üniteleri aküden küçük ama kesintisiz bir akım çeker. Park hâlindeki bu tüketim, sağlıklı bir aküyü birkaç hafta içinde marşa yetmeyecek seviyeye indirebilir. Akü yaşlıysa ya da araca sonradan bir takip cihazı takılmışsa bu süre kısalır.

Lastikler kullanılmadıkları hâlde zamanla hava kaybeder. Aracın ağırlığı aylarca aynı noktaya bindiği için lastiğin yere basan bölümü düzleşir. Fren disklerinin yüzeyinde nemle birlikte ince bir pas tabakası oluşur. Motor yağı kullanılmasa bile zamanla yaşlanır, fren hidroliği havadaki nemi çekmeyi sürdürür ve benzin depoda beklerken uçucu bileşenlerini kaybeder. Açıkta bekleyen araçlarda bunlara motor bölmesine yuva yapan kemirgenlerin verdiği hasar eklenebilir.

Motoru çalıştırmadan önce kaputun altında nelere bakılmalı?

Kontağı açmadan önce kaputu kaldırın ve bir el feneriyle motor bölmesini dolaşın. İlk arayacağınız şey kemirgen izleridir. Fareler ve sansarlar soğuk havalarda motor bölmesini sığınak olarak kullanır ve kabloların yalıtımını, vakum hortumlarını ve kaputun altındaki ses yalıtım malzemesini kemirebilir. Arnavutköy'ün tarlalarla ve boş arsalarla çevrili kesimlerinde açıkta bekleyen araçlarda bu hasar daha sık görülür.

Aşağıdaki kontrolleri motoru çalıştırmadan, araç düz bir zemindeyken yapın:

  • Kablolarda soyulmuş yalıtım, hortumlarda diş izi ve motor bölmesinde dışkı ya da yaprak, kâğıt, yiyecek artığı gibi yuva malzemesi arayın.
  • Hava filtresi kutusunu açın. Kemirgenler bu kutuyu sık sık yuva olarak seçer ve içindeki filtre kirlenmiş ya da kemirilmişse değiştirilmelidir.
  • Motor yağını çubuktan, soğutma suyunu ve fren hidroliğini haznelerin üzerindeki çizgilerden kontrol edin.
  • Aracın altına bakın. Park yerinde yeni bir yağ ya da renkli sıvı lekesi varsa kaynağı bulunmadan araç kullanılmamalıdır.
  • Silecek lastiklerini camdan kaldırıp nemli bir bezle silin. Güneşte uzun süre bekleyen lastik cama yapışabilir ve kuru camda çalıştırılan silecek yırtılabilir.

Akü boşalmışsa nasıl ilerlemelisiniz?

Kontağı açtığınızda panel lambaları sönük yanıyorsa ya da marş motoru yalnızca tıklıyorsa akü büyük ölçüde boşalmıştır. Elinizde bir voltmetre varsa motor kapalıyken akünün kutup başlarından ölçüm alın. Dolu bir akü 12,6 V civarında değer gösterir. Ölçüm 12 V'un altında çıkıyorsa akü derin biçimde boşalmıştır. Ölçümün ayrıntılı yorumunu akü ile alternatör arızasını ayırdığımız yazıda bulabilirsiniz.

Takviye motoru çalıştırmaya yeter, ancak aküyü doldurmaz. Alternatör, seyir hâlinde aracın elektriğini üreten ve hareketini motordan bir kayışla alan parçadır. Bu parça harcanan enerjiyi yerine koymak için tasarlanmıştır ve derin boşalmış bir aküyü kısa bir sürüşte dolduramaz. Bu yüzden takviyeden sonra akünün bir şarj cihazıyla doldurulması ve ardından yük altında test edilmesi gerekir. Aylarca boş bekleyen aküler çoğu zaman eski kapasitesine dönmez ve bu durumda akü değişimi kaçınılmaz hâle gelir.

Akü tamamen boşaldıktan sonra bazı araçlar radyo kodu ister, elektrikli camların tek dokunuşla kapanma ayarı kaybolur ya da saat sıfırlanır. Bu ayarları kullanım kılavuzundaki adımlarla yeniden yapabilirsiniz.

Lastikler ve frenler uzun beklemeden nasıl etkilenir?

Lastik basıncı ve düzleşme

Lastik basıncını araç hareket etmeden, lastikler soğukken ölçün ve kapı pervazındaki etikette yazan değere getirin. Birkaç ay bekleyen bir araçta basınç belirgin biçimde düşmüş olabilir ve düşük basınçla yapılan ilk kilometreler lastiğin yanağını zorlar. Düzleşen lastik ilk sürüşte belli bir hızda hafif bir titreşim verir. Bu titreşim lastik ısındıkça genellikle 10–20 km içinde kaybolur, ancak aylarca düşük basınçla beklemiş lastiklerde kalıcı olabilir. Yanaklarda ince çatlaklar görürseniz lastiği yola çıkmadan bir lastikçiye gösterin.

Disklerdeki pas ve el freni

Disklerin yüzeyinde gördüğünüz kahverengi tabaka, nemin çıplak metalde bıraktığı yüzey pasıdır. İlk birkaç frenlemede balata bu tabakayı siler ve bu sırada hafif bir sürtme sesi duyabilir ya da pedalda titreme hissedebilirsiniz. İlk frenleri boş bir alanda, düşük hızda ve yumuşak biçimde yapın.

El freni haftalarca çekili kalmışsa arka balatalar diske ya da kampanaya yapışabilir. Kampana, disk yerine tambur biçiminde çalışan ve bazı araçların arka aksında bulunan fren parçasıdır. Araç ilk harekette frenlenmiş gibi zorlanıyorsa gaza yüklenmeyin, çünkü zorlanan balatanın sürtünme malzemesi sırt plakasından ayrılabilir.

Depodaki yakıt ve kabin havası ne durumda?

Benzin birkaç ay beklediğinde içindeki uçucu bileşenlerin bir kısmı buharlaşır. Bu durumda motor ilk çalıştırmada zor çalışabilir ve rölantide düzensiz dönebilir. Dizel araçlarda ise asıl sorun depoda biriken sudur. Yarı boş bir depoda gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı depo duvarlarında yoğuşmaya yol açar ve oluşan su yakıta karışır. Dizel yakıt filtresi bu suyu ayırıp alt kısmında biriktirir ve birikim fazlaysa bazı araçlarda panelde yakıtta su uyarısı yanar. Uzun beklemeden sonra depoya ilk fırsatta taze yakıt almak, bekleyen yakıtın oranını düşürür.

Kabinde kapalı kalan nem, klima sisteminin evaporatöründe küf kokusuna yol açar. Evaporatör, torpidonun arkasında bulunan ve kabine giren havayı soğutan küçük bir petektir. İlk sürüşte camları birkaç dakika açık tutun, fanı klima kapalıyken çalıştırın ve ardından klimayı açın. Koku birkaç gün içinde geçmiyorsa kabin filtresinin değişmesi ve evaporatörün temizlenmesi gerekir. Uzun süre çalışmayan bir klimada kompresör contaları kuruyabilir, bu yüzden klimayı birkaç dakika çalıştırmak sistemin yağlanmasına yardımcı olur.

İlk çalıştırmada ve ilk kısa sürüşte neye dikkat etmelisiniz?

Kaputun altındaki kontroller ve lastik basıncı tamamsa motoru çalıştırmaya geçebilirsiniz. Aşağıdaki sırayı izlemek ilk dakikalardaki riskleri azaltır:

  1. Farları, fanı ve radyoyu kapatın. Böylece akünün bütün gücü marş motoruna kalır.
  2. Motoru çalıştırın ve gaza basmadan bir iki dakika rölantide bekleyin. Yağ uzun beklemede kartere çöktüğü için motorun bütün kanallarına ulaşması birkaç saniye sürer.
  3. Yağ basıncı lambasının motor çalıştıktan sonraki birkaç saniye içinde söndüğünü kontrol edin. Bu lamba, motorda yeterli yağ basıncı oluşmadığında yanan kırmızı yağ damlası simgesidir.
  4. Kayışlardan gelen kısa bir gıcırtı nemli havada normal olabilir. Ses bir dakikadan uzun sürüyorsa motoru kapatın.
  5. İlk dakikalarda egzozdan çıkan hafif beyaz buhar, bekleme sırasında boruda yoğuşan nemdir ve motor ısındıkça kaybolur.

İlk sürüşü 15–20 dakikalık, trafiği sakin bir güzergâhta yapın. Direksiyonun düz yolda bir yana çekmediğini, frenlerin iki tarafta eşit tuttuğunu ve hararet göstergesinin her zamanki yerine geldiğini izleyin. Sürüşten sonra aracı aynı yere park edip altına bir kez daha bakın, çünkü bazı sızıntılar ancak sistem ısınıp basınçlandığında ortaya çıkar.

Ne zaman servise gelmelisiniz?

Uzun beklemeden sonra ortaya çıkan bazı bulgular, aracı kullanmadan servise getirmenizi ya da taşıtmanızı gerektirir:

  • Motor bölmesinde kemirilmiş bir kablo ya da hortum var. Hasarlı bir kablo kısa devreye ve sensörlerden yanlış sinyal gelmesine yol açabilir.
  • Yağ basıncı lambası sönmüyor ya da el freni indirilmişken panelde kırmızı fren uyarısı sürüyor.
  • Frenlerdeki sürtme sesi ya da pedal titremesi ilk 10–15 km sonunda geçmedi veya frenleme sırasında araç bir tarafa çekiyor.
  • Aracın altında yeni bir sıvı birikintisi var ya da kabinde yakıt kokusu hissediliyor.
  • Motor takviyeyle çalıştı, ancak ertesi sabah yine çalışmıyor.

İlk kilometrelerde kaybolan disk sesi ve lastik titreşimi, servise ayrıca gitmenizi gerektirmez. Motor yağının süresi dolmuşsa kilometre dolmamış olsa bile bakımı öne alın, çünkü bakım kitapçıklarının çoğu kilometrenin yanında bir süre sınırı da verir. Periyodik bakım sırasında fren hidroliğinin nem oranı ölçülebilir ve disklerdeki pasın fren yüzeyine ilerleyip ilerlemediği kontrol edilebilir. Disklerde derinleşmiş pas ya da yapışmış bir balata bulunursa bunların giderilmesi fren tamiri ve balata değişimi kapsamında yapılır.

Uzun süre bekleyen bir aracı yeniden kullanmaya başlarken acele etmemek, küçük sorunları büyümeden görmenizi sağlar. Önce kaputun altına ve lastiklere bakın, aküyü değerlendirin, ardından motoru sakin biçimde çalıştırıp ilk sürüşü kısa tutun. İlk kilometrelerde kaybolmayan her bulguyu, aracı günlük kullanıma almadan önce kontrol ettirin.

Sık sorulan sorular

Aracı bir iki ay kullanmayacaksam aküyü sökmeli miyim?

Aküyü tamamen sökmek yerine eksi kutup başını ayırmak park hâlindeki tüketimi keser ve çoğu durumda yeterlidir. Ancak bazı araçlarda bu işlem alarm ayarlarını, radyo kodunu ya da cam ayarlarını sıfırlar. Prize ulaşabiliyorsanız aküyü yerinde bırakıp doluluğunu koruyan bakım tipi bir şarj cihazına bağlamak daha pratik bir yoldur.

Aracı ara sıra çalıştırıp rölantide bırakmak yeterli mi?

Rölantide birkaç dakika çalışan motor, marşın aküden çektiği enerjiyi çoğu zaman geri koyamaz. Motor bu sürede çalışma sıcaklığına ulaşmaz ve yanma sırasında oluşan nem yağın içinde kalır. Aracı hareket ettirmek mümkünse iki haftada bir yapılan yarım saatlik bir sürüş, lastiklerin ve frenlerin çalışması açısından çok daha faydalıdır.

Aracı uzun süre bırakmadan önce neler yapılmalı?

Depoyu doldurmak yoğuşmayı azaltır, lastik basıncını etikette yazan değerin üst sınırına getirmek düzleşmeyi geciktirir. Araç düz bir zemindeyse el frenini çekmeden vitese takılı (otomatik şanzımanda P konumunda) bırakabilir ve tekerleklerin önüne takoz koyabilirsiniz. Kabinde yiyecek bırakmamak kemirgenlerin araca yaklaşma ihtimalini azaltır.

Blog

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Randevu

Aracınız için randevu alın

Size uyan günü ve saati seçin, talebiniz WhatsApp’tan bize ulaşsın. Aracınızı seçtiğiniz saatte teslim alıp işe başlıyoruz.

Ana hat 0537 546 48 42İkinci hat 0546 582 57 46