Klima

Klima gazı ne sıklıkla dolmalı ve klima neden soğutmaz?

Araç kliması için belirli bir gaz dolum takvimi yoktur, çünkü sağlam bir sistemde gaz eksilmez. Soğutma zayıfladığında kaçağa, fana, kondensere ve kabin filtresine bakmak gerekir.

· 7 dk okuma

Klima gazı ne sıklıkla dolmalı sorusunun cevabı, sağlam bir sistemde gaz dolumuna hiç gerek olmadığıdır.

Araç kliması kapalı bir devredir ve içindeki gaz, motor yağı gibi kullanıldıkça azalmaz. Gaz her yaz eksiliyorsa sistemde bir kaçak vardır ve kaçağı bulmadan yapılan dolum, sorunu yalnızca bir sonraki yaza erteler. İstanbul'da TEM ve D-100 gibi yoğun yollarda uzun süre rölantide beklerken klima hem yüksek dış sıcaklıkla hem de kondensere yeterince hava gelmemesiyle başa çıkmak zorundadır. Aşağıdaki bölümlerde klimanın nasıl çalıştığını, soğutmanın hangi sebeplerle zayıfladığını ve doğru bir klima bakımının adımlarını bulacaksınız.

Klima gazı kendiliğinden eksilir mi?

Klima sistemi birkaç ana parçadan oluşur ve bunların ilki, motordan aldığı güçle gazı sıkıştıran kompresördür. Kondenser, radyatörün önündeki ince petektir ve sıkışıp ısınan gazın ısısını dışarı atar. Genleşme valfi, kondenserden gelen sıvılaşmış gazın basıncını düşürerek soğumasını sağlar. Evaporatör ise torpidonun arkasındaki küçük petektir ve kabine gelen havayı soğutur.

Gaz bu devrede sürekli dolaşır, sıvılaşır ve buharlaşır, ama yanıp tükenmez. Bu yüzden üreticilerin bakım planlarında yıllık gaz dolumu diye bir kalem bulunmaz. Hortumlar ve contalar yıllar içinde çok az miktarda gaz kaybettirebilir. Bu kayıp o kadar yavaştır ki soğutmada ancak birkaç yılda hissedilir. Geçen yaz çok iyi soğutan klima bu yaz ılık hava veriyorsa sebep doğal eksilme değil, bir kaçaktır.

Klima neden soğutmaz?

Soğutma zayıfladığında akla ilk gelen gaz olsa da aynı şikâyet bir fan arızasından ya da elektrik devresindeki bir röleden kaynaklanabilir. En sık karşılaşılan sebepler şunlardır:

  • Gaz kaçağı en yaygın sebeptir. Kaçak en sık kondenserde, hortum bağlantılarında, bağlantılardaki O-ring denen lastik contalarda, kompresör keçesinde ve evaporatörde görülür. Gaz azaldıkça soğutma önce trafikte, sonra her koşulda zayıflar.
  • Kompresörün devreye girmemesi sigorta, röle, basınç sensörü ya da kompresör kavramasındaki bir arızadan kaynaklanabilir. Bu durumda gaz tam olsa bile soğutma olmaz ve arıza oto elektrik tarafında aranır.
  • Kondenserin tıkanması ya da delinmesi ısının dışarı atılmasını engeller. Kondenser yol tozu ve böceklerle dolabilir, otoyolda sıçrayan bir taşla delinebilir.
  • Radyatör fanının çalışmaması özellikle trafikte hissedilir. Araç hızlıyken kondenseri karşıdan gelen hava soğutur, dururken bu işi fan yapar. Otoyolda soğutup trafikte ılık hava veren klimanın en sık sebebi budur.
  • Kabin filtresinin tıkanması kabine gelen hava miktarını azaltır. Fanın sesi artar, ama menfezlerden zayıf bir hava gelir.
  • Karışım klapesinin takılması sıcak ve soğuk havanın doğru oranda karışmasını engeller. Klapenin motoru arızalanırsa bir taraftaki menfezler soğuk, diğer taraftakiler ılık hava verebilir.

Belirtiye göre arızaya nereden bakılır?

Klima otoyolda soğutuyor, trafikte ısınıyor

Kuzey Marmara Otoyolu'nda iyi soğutan klima Hadımköy'deki yoğun tır trafiğinde beklerken ılımaya başlıyorsa ilk kontrol edilecek yer radyatör fanı ve kondenserin temizliğidir. Gaz miktarı sınırda olduğunda da aynı tablo ortaya çıkar.

Klima birkaç dakika soğutup kesiliyor

Bu belirti evaporatörün buzlandığını gösterebilir. Gazın eksik ya da fazla olması ve basınç sensörünün kompresörü sık sık devreden çıkarması da benzer bir tablo oluşturur. Uzun yolda menfezden gelen hava giderek azalıyor ve klimayı bir süre kapattığınızda düzeliyorsa buzlanmadan şüphelenin.

Klima açılınca kötü koku geliyor

Evaporatör çalışırken sürekli ıslak kalır ve bulunduğu karanlık, nemli ortam küf oluşumuna uygundur. İlk kontrol edilecek parça kabin filtresidir. Kirlenmiş bir filtreyi yenilemek kokuyu genellikle belirgin biçimde azaltır ve bu iş filtre değişimi kapsamında kısa sürede yapılır. Filtre yeni olduğu hâlde koku sürüyorsa kaynak evaporatörün yüzeyidir ve yüzeyin temizlenmesi gerekir.

Arnavutköy ve Hadımköy çevresindeki şantiye tozu kabin filtresini daha çabuk doldurur. Aracınızı bu bölgede sık kullanıyorsanız filtreyi üreticinin önerdiği aralığı beklemeden kontrol ettirmeniz mantıklıdır.

Aracınızda hangi klima gazı kullanılıyor?

Bugün araçlarda iki tür klima gazı yaygındır. Eski araçların çoğunda R134a kullanılırken 2010'ların ikinci yarısından sonra üretilen pek çok araçta çevreye daha az zararlı olan R1234yf bulunur. Bu iki gaz birbirinin yerine kullanılamaz ve servis bağlantı ağızları bile farklıdır.

Aracınızda hangi gazdan ne kadar kullanıldığı genellikle kaput altındaki bir etikette yazar. Binek araçlarda bu miktar çoğunlukla 400–900 gram arasındadır ve çift evaporatörlü büyük araçlarda daha fazladır. Doğru dolum, etiketteki değere göre gazın tartılarak konmasıyla yapılır. Göz kararı ya da yalnızca basınca bakılarak yapılan dolum sistemi eksik veya fazla doldurabilir ve bunun sonuçları şöyledir:

  • Gaz eksik kalırsa soğutma zayıflar ve kompresör sık sık devreye girip çıkar.
  • Gaz fazla konursa sistem basıncı yükselir. Soğutma iyileşmez, aksine kötüleşir ve kompresör zorlanır.
  • Yanlış tipte kompresör yağı kullanılırsa kompresörün yağlaması bozulur.
  • Hibrit ve elektrikli araçlarda kompresör bir elektrik motoruyla çalışır ve yanlış yağ ciddi arızalara yol açabilir. Bu araçlarda yağ seçimi ayrıca dikkat gerektirir.

Vakum ve kaçak testi nasıl yapılır?

Kaçağı bulunmadan yapılan bir dolum birkaç hafta ya da birkaç ay içinde boşa gider. Klima gazı dolumu işini bu yüzden aşağıdaki sırayla yapıyoruz:

  1. Önce menfez çıkış sıcaklığını, kompresörün çalışmasını, fanları ve sistem basınçlarını ölçeriz. Varsa ilgili arıza kayıtlarını da okuruz.
  2. Sistemdeki gazı servis cihazıyla geri alır ve tartarız. Çıkan miktar etiketteki değerin çok altındaysa kaçak şüphesi güçlenir.
  3. Sistemi vakuma alarak içindeki havayı ve nemi çekeriz. Vakum işlemi genellikle 20–30 dakika sürer ve araca göre uzayabilir.
  4. Vakumu bir süre bekletip basıncın değişip değişmediğini izleriz. Vakum düşüyorsa sistemde kaçak vardır. Küçük kaçaklar vakumda her zaman görünmez ve bazıları ancak sistem basınç altındayken ortaya çıkar.
  5. Gerekirse kaçağın yerini UV boya ya da elektronik kaçak dedektörüyle buluruz.
  6. Gazı, gerekiyorsa kompresör yağıyla birlikte, üretici değerine göre tartarak doldururuz. Ardından çıkış sıcaklığını ve basınçları yeniden ölçeriz.

Klima arızasında servise ne zaman gelmelisiniz?

Klimadaki arızaların çoğu sürüş güvenliğini doğrudan etkilemez, ancak bazıları motora ve diğer parçalara zarar verebilir. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa klimayı kullanmayı bırakın ve aracı ilk fırsatta getirin:

  • Klima açıkken hararet göstergesi yükseliyorsa radyatör fanı ya da soğutma sistemi arızalı olabilir ve motor zarar görebilir.
  • Klimayı açtığınızda kompresörden yüksek bir uğultu, sürtme ya da vuruntu sesi geliyorsa kompresör yağsız kalmış olabilir.
  • Kayıştan ötme sesi ya da yanık lastik kokusu geliyorsa kompresör sıkışıp kayışı zorluyor olabilir.

Soğutmanın yavaş yavaş zayıflaması, hafif bir koku ya da camdaki buğunun eskisinden geç gitmesi motora zarar vermez. Bu şikâyetleri yaz başındaki klima ölçümüne ya da sıradaki bakıma bırakabilirsiniz.

Klimayı kışın çalıştırmak gerekir mi?

Klima gazı, kompresörün yağını devre içinde taşır. Klima aylarca hiç çalışmazsa conta ve keçeler kuruyabilir ve baharda ilk açılışta bir kaçak ortaya çıkabilir. Kışın haftada bir kez yaklaşık 10 dakika klimayı çalıştırmak bu riski azaltır.

Klima havadaki nemi de aldığı için yağmurlu bir İstanbul sabahında camdaki buğu, klima açık ve sıcaklık yüksek ayardayken çok daha çabuk kaybolur. Pek çok araç, ön cam buğu çözme konumunda klimayı zaten kendiliğinden devreye alır.

Trafikte klimanın yükünü nasıl azaltırsınız?

  • Güneşte kalmış bir araca bindiğinizde bir iki dakika camları açıp içerideki sıcak havayı boşaltın. Klimayı bundan sonra iç sirkülasyonda çalıştırın.
  • Kondenseri yıkarken basınçlı suyu peteğe yakından tutmayın, çünkü ince kanatçıklar kolayca ezilir ve hava geçişi azalır.
  • Arnavutköy içinde beş dakikalık bir yolda klima kabini soğutmaya başlamadan yolculuk biter ve bu durum arıza değildir. Klimanın performansını en az 10–15 dakikalık bir sürüşte değerlendirin.
  • Klima ve arka cam rezistansı birlikte çalıştığında elektrik sisteminin yükü artar. Farlarda titreme ya da panelde akü lambası görüyorsanız akü ve alternatör arızasını ayırt etmeyi anlattığımız yazıya bakın.

Sağlam bir klima sisteminde gaz eksilmediği için her yaz dolum yaptırmak gerekmez. Soğutma zayıfladığında gazın yanında fanı, kondenseri, kabin filtresini ve elektrik devresini de kontrol ettirmek gerekir. Kaçak varsa kalıcı çözüm, kaçağın yerini bulup onarmak ve ardından gazı üretici değerine göre tartarak doldurmaktır.

Blog

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Randevu

Aracınız için randevu alın

Size uyan günü ve saati seçin, talebiniz WhatsApp’tan bize ulaşsın. Aracınızı seçtiğiniz saatte teslim alıp işe başlıyoruz.

Ana hat 0537 546 48 42İkinci hat 0546 582 57 46