İkinci el

İkinci el araç mekanik kontrol – ekspertizin yanında neye bakılır?

Ekspertiz raporu boya, kaporta ve şasi için önemlidir. Motorun soğuk sabahki çalışması ya da yakın zamanda silinmiş arıza kodları ise ayrıca kontrol edilmesi gereken konulardır.

· 6 dk okuma

İkinci el araç alırken ekspertiz raporu almak artık neredeyse herkesin yaptığı ve yapması gereken bir kontroldür.

Boya, değişen parça, şasi, fren ve süspansiyon testleri ekspertizin işidir ve bu konularda raporun yerini tutacak başka bir kontrol yoktur. Ancak ikinci el araç mekanik kontrol açısından bazı konular standart bir raporun süresine ve kapsamına sığmaz. Motorun soğuk sabah ilk çalıştığı an, aracın altındaki sızıntılar ve arıza kayıtlarının yakın geçmişi bunların başında gelir. Bu yazıda aracı almadan önce bakılması gereken mekanik noktaları sırayla anlatıyoruz.

Ekspertiz neye bakar, mekanik kontrol neyi ekler?

Ekspertiz firmaları aracı standart bir düzen içinde inceler. Kaporta ve boya ölçümü, şasi kontrolü, değişen ya da onarım görmüş parçaların tespiti ve silindirli test cihazında yapılan fren ve süspansiyon testleri bu incelemenin temelini oluşturur. Birçok firma buna güç ölçümü ve arıza kodu taramasını da ekler. Hangi testlerin yapıldığı firmaya ve seçtiğiniz pakete göre değişir.

Mekanik kontrolde ise motor soğukken çalıştırılır, araç liftte kaldırılıp sızıntılar aranır ve şanzıman gerçek trafik koşullarında denenir. Arıza kayıtlarına bakılırken yalnızca o anda kayıtlı bir kod olup olmadığı değil, kayıtların kısa süre önce temizlenmiş olma ihtimali de araştırılır.

İkinci el araç mekanik kontrolünde motoru neden soğukken görmelisiniz?

Satıcıyla görüşme günü ve saatini konuşurken, siz gelmeden aracın çalıştırılmamasını rica edin. Isınmış bir motorda bazı sesler ve dumanlar kaybolur, bu yüzden motorun durumu hakkında en çok bilgiyi ilk çalıştırmanın ilk saniyeleri verir. Vardığınızda kaputa elinizi koyun ve motor sıcaksa bunun sebebini sorun.

  • Marş motoru rahat dönüyor mu? Motor ilk saniyelerde zincir şakırtısı ya da metalik bir tıkırtı yapıp susuyorsa bunu not edin. Bazı motorlarda bir iki saniyelik ses normal sayılabilir, ancak uzun süren ya da motor ısınınca kaybolmayan bir ses normal değildir.
  • Soğuk bir sabahta egzozdan çıkan biraz beyaz buhar normaldir ve motor ısındıkça kaybolur. Motor ısındıktan sonra da süren yoğun ve tatlımsı kokulu beyaz duman soğutma suyunun yandığını gösterebilir. Mavimsi bir duman, yanma odasına yağ karıştığını gösterebilir. Dizel bir motorda koyu siyah duman ise yakıtın gereğinden fazla verildiğini düşündürür.
  • Motor ısınırken rölanti devri yavaş yavaş düşmeli ve motor titrememelidir.
  • Kontağı açtığınızda paneldeki uyarı lambalarının hepsi bir an yanmalı ve motor çalışınca sönmelidir. Kontak açıldığında hiç yanmayan bir motor arıza lambası da şüphelidir, çünkü lambanın devresi iptal edilmiş olabilir.
  • Yağ doldurma kapağının altındaki biraz beyaz buğu, kısa yol yapan araçlarda yoğuşmadan kaynaklanabilir. Kalın, mayoneze benzeyen bir tabaka ve buna eşlik eden soğutma suyu eksilmesi ise silindir kapağı contası tarafında araştırma gerektirir.

Aracın altında ve kaputun altında nelere bakılır?

Aracı liftte görmek, raporda tek satırla geçen bilgileri somut hâle getirir. Nerede yağ terlemesi olduğu, nerede damlama başladığı ve hangi bölgenin yeni temizlendiği ancak aracın altından bakıldığında görülür. Kontrol edilen başlıca noktalar şunlardır:

  • Motor karterinde ve motorun şanzımanla birleştiği bölgede yağ izi olup olmadığı
  • Soğutma suyu hortumlarında ve radyatörde kurumuş antifriz izi olup olmadığı
  • Motorun yakın zamanda yıkanıp yıkanmadığı. Temiz bir motor her zaman kötü bir işaret değildir, ancak yıkama bir sızıntıyı birkaç gün gizleyebilir.
  • Aks körüklerinin sağlam olup olmadığı. Aks körüğü, tekerleğe güç aktaran aks mafsalını koruyan kauçuk kılıftır. Körükte bir yırtık varsa mafsalın gresi dönüş sırasında etrafa saçılır, mafsala kir ve nem ulaşır ve mafsal kısa sürede aşınmaya başlar.
  • Rotil, rot başı, salıncak burçları ve direksiyon kutusunda boşluk ya da yağ sızıntısı olup olmadığı
  • Fren disklerinin ve balataların kalınlığı
  • Egzoz hattında çürük ya da sonradan eklenmiş parça olup olmadığı

Motorun kayışlarına da bakılır. Triger kayışı, motorun supaplarını pistonlarla uyumlu çalıştıran kayıştır ve belirli bir kilometre ya da süre sonunda değiştirilmesi gerekir. Triger kayışlı bir motorda kayışın en son ne zaman değiştiği önemlidir. Faturası yoksa kayışı değişmemiş kabul edip bu masrafı pazarlıkta hesaba katın, çünkü kopan bir triger kayışı birçok motorda çok daha masraflı bir motor onarımına yol açar.

Şanzıman ve debriyaj yol testinde nasıl anlaşılır?

Şanzımanın durumunu otoparkta anlamak mümkün değildir. Satıcıdan içinde dur-kalk trafik ve en az bir yokuş bulunan, yaklaşık 20 dakikalık bir yol testi isteyin.

Manuel şanzımanlı araçlarda

  • Kavrama noktası pedalın en üstündeyse debriyaj ömrünün sonuna yaklaşmış olabilir.
  • Üçüncü ya da dördüncü viteste düşük devirden gaza yüklenin. Motorun sesi yükselip hız artmıyorsa debriyaj kaçırıyordur.
  • Vitesler cızırtı olmadan giriyor mu? Özellikle ikinci ve üçüncü vitese dikkat edin.
  • Kalkışta titreme varsa çift kütleli volanın da yıpranmış olabileceğini hesaba katın.

Otomatik şanzımanlı araçlarda

  • Motor soğukken vitesi D ve R konumlarına alın ve geç kavrama ya da vuruntu olup olmadığına bakın.
  • Dur-kalk trafikte ilk iki vites arasındaki geçişte silkeleme olup olmadığını izleyin. Çift kavramalı şanzımanlarda şikâyetler en çok bu geçişte ortaya çıkar.
  • Hafif gazla hızlanırken vites geçişleri yumuşak olmalıdır. CVT şanzımanda devir yükselip hızın geç gelmesi dikkat edilmesi gereken bir belirtidir.
  • Çift kavramalı şanzımanlarda birçok araçta kavramanın öğrenilmiş uyum değerlerine cihazla bakılabilir. Bu değerler kavramanın ne kadar aşındığı hakkında fikir verir.

Belirtilerin daha ayrıntılı açıklamasını debriyaj ve DSG yazımızda bulabilirsiniz.

Arıza kayıtları ve canlı veri neyi ortaya çıkarır?

Teşhis cihazı bağlandığında arıza kodu görünmemesi her zaman arıza olmadığı anlamına gelmez, çünkü kodlar satıştan kısa süre önce silinmiş olabilir. Bunu anlamak için bakılan noktalar şunlardır:

  • Hazırlık testleri, emisyon sistemini sınayan ve araç kullanıldıkça kendiliğinden tamamlanan iç testlerdir. Bu testler kod silindiğinde ya da akü söküldüğünde sıfırlanır ve ancak birkaç sürüş sonunda yeniden tamamlanır. Testlerin çoğu tamamlanmamışsa yakın zamanda kod silinmiş ya da akü sökülmüş demektir ve bunun sebebini satıcıya sormak gerekir.
  • Yalnızca motorun değil, şanzıman, ABS, hava yastığı ve gövde elektroniği modüllerinin kayıtlarına da bakılır.
  • Canlı verilerden yakıt düzeltme değerleri ya da dizel araçlarda partikül filtresinin doluluk oranı gibi bilgiler okunur. Yakıt düzeltme, motorun püskürttüğü yakıt miktarını ölçülen havaya göre ne kadar artırıp azalttığını yüzde olarak gösteren değerdir. Bu değerin yüksek çıkması bir hava kaçağını ya da sensör sorununu düşündürür. Hangi verilerin okunabildiği markaya ve cihaza göre değişir.
  • Bazı araçlarda kilometre bilgisi birden fazla modülde tutulur ve bu değerler karşılaştırılabilir. Bu karşılaştırma her araçta mümkün değildir, ancak mümkün olduğunda bakarız.

Hangi bulgu hemen onarım ister, hangisi ilk bakıma kalabilir?

Mekanik kontrolde bulunan her kusur aracı almaktan vazgeçmeniz için bir sebep değildir. Önemli olan, bulguların ne kadar acil olduğunu ve size ne kadar masraf çıkaracağını bilmektir. Aşağıdaki bulgular, aracı teslim aldıktan sonra kullanmaya başlamadan onarılması ya da pazarlıkta ciddi biçimde hesaba katılması gereken sorunlardır:

  • Motor ısındıktan sonra da süren yoğun beyaz duman ya da yağ ile soğutma suyunun birbirine karıştığını gösteren izler
  • Fren hidroliği sızıntısı ya da sınıra kadar incelmiş balata ve diskler
  • Otomatik şanzımanda vuruntu, geç kavrama ya da acil moda geçme
  • Faturası olmayan ve değişim aralığı geçmiş bir triger kayışı

Hafif bir yağ terlemesi, yıpranmış silecekler, yaklaşan yağ değişimi ya da kirli bir kabin filtresi ise aracı aldıktan sonraki ilk periyodik bakımda giderilebilecek konulardır. Bu kalemleri pazarlıkta dile getirebilirsiniz, ancak aracı almaktan vazgeçmeniz için bir sebep oluşturmazlar.

Satıcıya hangi soruları sormalı, hangi belgelere bakmalısınız?

  • Bakım faturası ya da servis kaydı var mı? Son yağ değişimi ne zaman yapıldı?
  • Triger kayışı ya da zinciri ve su pompası en son ne zaman değiştirildi?
  • Araçta debriyaj ya da şanzıman onarımı yapıldı mı?
  • Araç son aylarda nasıl kullanıldı? Uzun süre hareketsiz kalmış bir araçta akü ve frenler ayrıca kontrol edilmelidir.
  • Son araç muayenesinde kusur yazıldı mı?

Mekanik kontrolün süresi aracın durumuna bağlıdır. Arıza kayıtlarını okumak yarım saati geçmez, ancak yol testi ve canlı veri incelemesiyle birlikte kontrol daha uzun sürer. Satıcıyla birlikte gelecekseniz aracı liftte incelemek için yeterli zaman ayırın.

Ekspertiz raporu boya, kaporta ve şasi konusunda güvenebileceğiniz bir kaynaktır. Motorun, şanzımanın ve alt takımın gerçek durumunu ise soğuk çalıştırma, lift üzerinde inceleme, yol testi ve arıza kayıtlarının okunmasıyla yapılan bir mekanik kontrol gösterir. İki kontrolü birlikte değerlendirmek, hem aracı alıp almama kararınızı hem de pazarlıkta hesaba katmanız gereken masrafları netleştirir.

Blog

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Randevu

Aracınız için randevu alın

Size uyan günü ve saati seçin, talebiniz WhatsApp’tan bize ulaşsın. Aracınızı seçtiğiniz saatte teslim alıp işe başlıyoruz.

Ana hat 0537 546 48 42İkinci hat 0546 582 57 46