Bakım

Antifriz renkleri karıştırılır mı, soğutma sıvısı hakkında neler doğru?

Soğutma sıvısının rengi boyadan gelir ve içindeki kimyayı güvenilir biçimde göstermez. Antifrizi neye göre seçeceğinizi, suyla hangi oranda karıştıracağınızı ve ne zaman yenileyeceğinizi anlatıyoruz.

· 6 dk okuma

Antifriz renkleri karıştırılır mı diye sorulduğunda cevabı renk değil, sıvının içindeki katkı maddelerinin türü belirler.

Motorun yanındaki şeffaf hazneyi, yani genleşme kabını tamamlamak için bir markete ya da akaryakıt istasyonuna girdiğinizde rafta pembe, yeşil, mavi ve sarı bidonlar görürsünüz. Aynı renkteki iki ürün farklı kimyada olabilir, farklı renkteki iki ürün ise birbiriyle uyumlu çıkabilir. Soğutma sıvısının motorda ne iş gördüğünü, katkı türleri arasındaki farkı ve suyla doğru karışım oranını bildiğinizde bu raf karşısında kararsız kalmazsınız.

Soğutma sıvısı motorda yalnızca donmayı mı önler?

Antifriz, çoğunlukla etilen glikol bazlı bir konsantredir ve suyla karıştırılarak soğutma sistemine konur. Bu karışıma soğutma sıvısı denir. Adı donmayı önlemekten gelse de sıvının motordaki görevleri daha geniştir:

  • Suyun donma noktasını düşürür. Donan su genleşir ve motor bloğunu, radyatörü ya da hortumları çatlatabilir.
  • Kaynama noktasını yükseltir ve yazın motora daha geniş bir güvenlik payı bırakır.
  • Metal yüzeyleri korozyondan korur. Korozyon, metalin su ve oksijenle tepkimeye girerek aşınmasıdır. Soğutma sisteminde alüminyum, dökme demir, bakır ve lehim aynı sıvıya temas eder ve katkı maddeleri bu metallerin hepsini korumak için vardır.
  • Su pompasının keçesini yağlar ve sıvının köpürmesini azaltır.

Bu yüzden yazın antifriz yerine yalnızca su kullanmak doğru değildir. Donma riski olmasa bile korozyon koruması ve kaynama payı ortadan kalkar.

Antifrizin rengi neden türünü göstermez?

Etilen glikol renksiz bir sıvıdır ve bidondaki renk üreticinin eklediği boyadan gelir. Boya, kaçak olduğunda sıvının kolay görülmesini ve ürünlerin birbirinden ayırt edilmesini sağlar. Ancak renk için uluslararası bir standart yoktur. Eskiden yeşil renk inorganik, pembe ya da kırmızı renk organik antifrizle eşleştirilirdi. Bugün aynı pembe bir sıvı bir üreticide hibrit, başka bir üreticide organik olabilir ve bazı araç üreticileri kendi soğutma sıvılarını mavi ya da sarıya boyar.

Doğru ürünü bidonun arkasında yazan standart ve üretici normu gösterir. Bu bilgi bakım kitapçığında yer alır, bazı araçlarda genleşme kabının üzerindeki etikette de yazar. Kitapçıktaki normu bidonun arkasında bulamıyorsanız o ürünü kullanmayın.

Rengin yine de işe yarayan bir anlamı vardır. Zamanla kahverengiye dönen ya da bulanıklaşan sıvı, katkıların tükendiğini ve sistemde pas oluştuğunu gösterir. Sıvının yüzeyinde yağ tabakası görülmesi ise motor yağının soğutma sistemine karıştığına işaret eder.

İnorganik, organik ve hibrit antifriz nasıl ayrılır?

Antifrizleri birbirinden ayıran şey, metali korumak için kullandıkları katkı maddeleridir. Üç ana grup vardır:

  • İnorganik antifriz silikat ve fosfat gibi mineral katkılar içerir. Bu katkılar bütün metal yüzeyleri ince bir koruyucu tabakayla kaplar, ama hızla tükenir. Eski tasarım motorlarda kullanılır ve genellikle iki yılda bir değişim ister.
  • Organik asit teknolojili antifriz silikat içermez. Katkıları yüzeyin tamamını kaplamak yerine korozyonun başladığı noktada çalışır ve çok daha yavaş tükenir. Uzun ömürlü antifriz olarak da bilinir ve alüminyum ağırlıklı yeni motorlarda yaygındır.
  • Hibrit antifriz organik katkıların yanına az miktarda silikat ya da fosfat ekler. Silikat alüminyum yüzeyleri hızlı korur, organik katkılar ise uzun ömür sağlar. Hangi mineralin ekleneceği araç üreticisinin tercihine göre değişir.

Etikette bu gruplar çoğunlukla İngilizce kısaltmalarla yazar. İnorganik için IAT, organik için OAT, hibrit için HOAT ya da Si-OAT kısaltmasını görürsünüz.

Farklı antifrizler karıştırılırsa ne olur?

Uyumsuz iki antifriz karıştığında katkı maddeleri birbirinin etkisini azaltır. En hafif sonuç, uzun ömürlü sıvının kısa ömürlü bir sıvı gibi davranmaya başlamasıdır. Bazı karışımlarda ise silikat ve fosfat katkıları sıvıdan ayrılır ve çökelti ya da jel kıvamında bir tortu oluşturur.

Bu tortu önce en dar geçitlere yerleşir. Radyatörün ince boruları ve kalorifer peteği daralır, kaloriferden gelen hava ılıklaşır ve motorun bazı bölgelerinde aşırı ısınan noktalar oluşur. Termostat ve su pompası keçesi de tortudan etkilenir. Tortu bir kez oluştuktan sonra yalnızca sıvıyı değiştirmek yetmez ve sistemin yıkanması gerekir.

Seviyeyi tamamlamanız gerekiyor ve sistemdeki antifrizin türünü bilmiyorsanız, az miktarda saf su eklemek farklı bir antifriz eklemekten daha güvenlidir. Tür değiştirmek istediğinizde eski sıvı radyatörden ve motor bloğundan boşaltılır, sistem temiz suyla yıkanır ve yeni sıvı bundan sonra konur.

Antifriz suyla hangi oranda karıştırılmalı?

Çoğu üretici yarı yarıya, yani 1:1 oranında antifriz ve su ister. Etilen glikol bazlı bir antifrizde bu karışım yaklaşık −35 °C'ye kadar donma koruması sağlar. Antifriz oranı yüzde 40'a indiğinde koruma −25 °C, yüzde 33'e indiğinde −20 °C civarına çıkar. İstanbul'da sıcaklığın −10 °C'nin altına indiği günler çok nadirdir. Yine de kitapçık yüzde 50 istiyorsa bu oran korunmalıdır, çünkü korozyon koruması da katkıların yoğunluğuna bağlıdır.

Daha fazla antifriz her zaman daha iyi koruma demek değildir. Yüzde 60–65’in üzerindeki oranlarda donma koruması yeniden azalır ve sıvı ısıyı daha kötü taşıdığı için motor sıcakta daha zor soğur. Saf antifriz konsantresi ise −13 °C civarında donar.

Sistemdeki oranı refraktometreyle ölçüyoruz. Refraktometre, birkaç damla sıvıdan geçen ışığın kırılmasına bakarak donma derecesini gösteren küçük bir ölçüm aletidir.

Soğutma sisteminde saf su mu, şebeke suyu mu kullanılmalı?

Konsantre antifrizi seyreltmek için saf su kullanılmalıdır. Şebeke suyunda ve kuyu suyunda kalsiyum ve magnezyum gibi mineraller bulunur. Bu mineraller motorun en sıcak yüzeylerinde, özellikle silindir kapağının içindeki su kanallarında kireç olarak birikir. Çaydanlığın dibindeki tabakaya benzeyen bu kireç, ısının sıvıya geçmesini zorlaştırır ve kanalları yıllar içinde daraltır.

Şebeke suyundaki klor ve tuzlar korozyonu hızlandırır, mineraller ise antifrizdeki bazı katkılarla tepkimeye girip tortuyu artırır. Akü ve ütü için satılan saf su bu iş için uygundur. Şişede satılan içme suyu mineral içerdiği için saf suyun yerini tutmaz. Karışım yapmakla uğraşmak istemiyorsanız suyla önceden karıştırılmış, kullanıma hazır ürünleri seçebilirsiniz.

Soğutma sıvısı ne zaman değişir, eksilmesi ne anlatır?

Değişim aralığı antifrizin türüne göre değişir. İnorganik antifrizlerde genellikle iki yıl ya da 40.000 km, uzun ömürlü organik ve hibrit antifrizlerde ise beş yıl ve üzeri öngörülür. Bazı üreticiler ilk değişimi 150.000–250.000 km'ye kadar uzatır. Hangi aralığın uygulanacağını aracın kitapçığı belirler. Aracın geçmişi bilinmiyorsa sıvının türüne ve durumuna bakılarak karar verilir.

Seviyeyi motor soğukken, genleşme kabının üzerindeki MIN ve MAX çizgilerine bakarak kontrol edin. Sıvı ısındıkça genleştiği için sıcak motorda seviyenin MAX çizgisine yaklaşması normaldir. Ayda bir yapılan kontrol, yavaş bir kaybı motor ısınmaya başlamadan fark etmenizi sağlar.

Soğutma sistemi dışarıya kapalıdır ve iyi durumdaki bir sistemde sıvı buharlaşarak azalmaz. Hortum bağlantılarında ve radyatörün kenarlarında beyaz ya da pembe kurumuş izler, aracın altında tatlı kokulu damlalar dış kaçağı gösterir. Ön yolcu tarafında ıslanan halı ve camda yağlı buğu kalorifer peteğini, hiçbir iz bırakmayan kayıp ise silindir kapak contasını akla getirir. Sıvı eksildiği için motor ısınmaya başlarsa neler yapmanız gerektiğini hararet yazımızda anlattık.

Ne zaman servise gelmelisiniz?

Genleşme kabı birkaç gün içinde boşalıyorsa ya da sıvı eksilirken sıcaklık ibresi de yükseliyorsa aracı kullanmaya devam etmeyin ve beklemeden getirin. Aşağıdaki durumlarda ise aracı birkaç gün içinde getirmeniz yeterlidir:

  • Seviyeyi tamamladıktan sonra bir iki hafta içinde yeniden MIN çizgisine iniyor.
  • Sıvı kahverengileşmiş, içinde tortu yüzüyor ya da yüzeyinde yağlı bir tabaka var.
  • Genleşme kabının iç duvarlarında jel kıvamında bir birikinti görüyorsunuz.

Değişim zamanı yaklaşmışsa ya da kışa girmeden donma derecesini ölçtürmek istiyorsanız bunu periyodik bakım sırasında yaptırmanız yeterlidir. Değişimde sistemi yıkıyor, doğru türdeki antifrizi saf suyla karıştırıyor ve sistemin havasını alıyoruz. Hava alma, doldurma sırasında kanallarda kalan hava ceplerinin dışarı çıkarılmasıdır. Hortumlardan, radyatörden ya da su pompasından gelen kaçakları genel onarım ve bakım kapsamında gideriyoruz. Kaçak motorun içindeyse iş motor tamiri tarafına geçer.

Antifrizin rengi yalnızca bir boyadır ve doğru ürünü kitapçıktaki norm belirler. Farklı türleri karıştırmamak, saf suyla doğru oranda seyreltmek ve sıvıyı türüne uygun aralıkta yenilemek radyatörü, su pompasını ve silindir kapağını uzun yıllar korur. Seviyedeki her düşüş bir kaçağın işaretidir ve sebebi bulunmadan sıvı eklemeye devam etmek sorunu yalnızca erteler.

Sık sorulan sorular

Radyatör sızıntı önleyici katkılar kullanmak doğru mu?

Sızıntı önleyiciler küçük delikleri içlerindeki lif ve parçacıklarla tıkamaya çalışır. Aynı parçacıklar kalorifer peteği ve termostat gibi dar geçitlerde de birikebilir. Yolda kalmamak için geçici bir çözüm olarak işe yarayabilir, ama kalıcı onarımın yerini tutmaz ve sonrasında sistemin yıkanması gerekir.

Hibrit ve elektrikli araçlarda soğutma sıvısı farklı mı?

Bu araçlarda motorun yanında batarya, elektrik motoru ve güç elektroniği için ayrı soğutma devreleri bulunabilir. Bazı devrelerde elektriği çok az ileten özel sıvılar kullanılır ve bu devrelere sıradan antifriz konmamalıdır. Hangi devreye hangi sıvının girdiği kitapçıkta ayrı ayrı yazar.

Kış öncesinde sisteme biraz antifriz eklemek yeterli olur mu?

Oranı ölçmeden eklenen antifriz karışımı tahmine göre değiştirir. Bazen gereksiz yere yüksek bir oran oluşur, bazen de koruma yine yetersiz kalır. Önce donma derecesini ölçtürmek, gerekirse sıvının bir kısmını boşaltıp yerine konsantre eklemek daha doğru bir yoldur.

Blog

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Randevu

Aracınız için randevu alın

Size uyan günü ve saati seçin, talebiniz WhatsApp’tan bize ulaşsın. Aracınızı seçtiğiniz saatte teslim alıp işe başlıyoruz.

Ana hat 0537 546 48 42İkinci hat 0546 582 57 46